تزیین روستاهای رشت با انبوهی از زباله

به گزارش پایگاه خبری گیل ابراز؛ در نشست اخیر بخشداری مرکزی شهرستان رشت، فرماندار و بخشدار جدید با لحنی قاطع از دهیاران خواستند تا مدیریت پسماند روستاها را با فوریت در دستور کار قرار دهند. رضا حیدری، بخشدار مرکزی، بر لزوم اجرای طرح‌های موفق تفکیک زباله از مبدا تأکید کرد و اسماعیل میرغضنفری، فرماندار شهرستان، دهیاران را بازوی اجرایی دولت در حوزه روستایی دانست. اما باوجود تذکر فرماندار روستاهای عاری از انباشت، زباله هم دیده می‌شود؟

واقعیت تلخ این است که در بسیاری از روستاهای بخش مرکزی رشت، نه تنها خبری از مدیریت اصولی پسماند نیست، بلکه زباله‌ها به شکل انبوه در طبیعت رها شده‌اند؛ صحنه‌هایی که نه‌تنها چهره روستا را زشت کرده، بلکه سلامت محیط زیست و ساکنان را نیز تهدید می‌کند.

دهیارانی که قرار بود «سربازان خدمت» باشند، عملاً در برابر بحران پسماند عقب‌نشینی کرده‌اند. نبود برنامه‌ریزی، بی‌توجهی به آموزش عمومی، و فقدان زیرساخت‌های جمع‌آوری و تفکیک زباله، همه و همه نشان از شکاف عمیق میان حرف و عمل دارد. اگرچه در جلسات رسمی از «همدلی» و «رفاه» سخن گفته می‌شود، اما در کوچه‌پس‌کوچه‌های روستا، بوی زباله به مشام می‌رسد، نه بوی همدلی!

فرماندار رشت در همین نشست هشدار داد که «چشم‌های دستگاه‌های نظارتی همواره بر عملکرد ماست». اما پرسش اینجاست: آیا این چشم‌ها، زباله‌های رهاشده در حاشیه رودخانه‌ها، جنگل‌ها و زمین‌های کشاورزی را نمی‌بینند؟ آیا وقت آن نرسیده که به جای صدور بیانیه، اقدام عملی صورت گیرد؟

در شرایطی که برخی روستاها حتی فاقد دهیاری هستند، انتظار مدیریت پسماند از دهیاران موجود، بدون حمایت، آموزش و بودجه، بیشتر شبیه یک آرزوست تا یک برنامه اجرایی. اگر قرار است فرهنگ تفکیک زباله از مبدا نهادینه شود، باید از شعار عبور کرد و به سمت آموزش، مشارکت مردمی، و ایجاد زیرساخت‌های پایدار حرکت کرد.

پسماندها نه‌تنها چهره روستاهای زیبای گیلان را مخدوش کرده‌اند، بلکه به نمادی از بی‌تفاوتی مدیریتی تبدیل شده‌اند. وقتی دهیاران به جای اقدام، به تماشای انباشت زباله‌ها بسنده می‌کنند، دیگر نمی‌توان از «بازوی اجرایی دولت» بودن سخن گفت. این بازوها اگر فلج باشند، بدنه دولت در حوزه روستایی نیز از حرکت بازمی‌ماند.

دهیاران باید بدانند که مدیریت پسماند، یک وظیفه زیست‌محیطی و اجتماعی است، نه یک گزینه اختیاری. اگر امروز در برابر این بحران سکوت کنند، فردا با تبعات سنگین آن مواجه خواهند شد؛ از آلودگی منابع آب و خاک گرفته تا شیوع بیماری‌ها و مهاجرت روستاییان.

اکنون زمان آن رسیده که بخشداری مرکزی و فرمانداری رشت، به جای صدور بیانیه‌های تکراری، سازوکارهای اجرایی و نظارتی مشخصی برای مدیریت پسماند تعریف کنند. دهیارانی که عملکرد ضعیف دارند باید پاسخگو باشند و روستاهایی که فاقد دهیاری هستند، نباید قربانی این خلأ مدیریتی شوند.

اگر قرار است «رفاه، همگرایی و همدلی» شعار دولت باشد، باید در عمل نیز در روستاها دیده شود؛ نه در جلسات رسمی، بلکه در پاکیزگی کوچه‌های روستا، در نبود زباله در حاشیه جاده‌ها، و در لبخند کودکی که در طبیعتی پاک بازی می‌کند. وگرنه، پسماندها همچنان در طبیعت رها خواهند شد… و وعده‌ها، در هوا.

امیدواریم با روی کار آمدن مرتضی عاطفی رییس جدید سازمان پسماند گیلان شاهد رویکردجدیدی در مدیریت پسماند استان گیلان باشیم.